Καθεδρικός της Ρουέν, Πύλη, Πρωινό Φως
Φανταστείτε το στούντιο, όχι τον καθεδρικό. Είναι το 1894, και οι τοίχοι του δωματίου είναι γεμάτοι με πίνακες του ίδιου κτιρίου. Είκοσι και περισσότεροι, η ίδια πρόσοψη επαναλαμβανόμενη σε κάθε ώρα της ημέρας που μπορεί κανείς να τη δει, ακουμπισμένοι σε καρέκλες και ράφια και στον τοίχο. Ένας άντρας στα πενήντα του περπατά κατά μήκος της σειράς με ένα πινέλο, προσθέτοντας μια πινελιά εδώ, ψύχοντας ένα πέρασμα εκεί, απομακρυνόμενος για να δει, προχωρώντας. Δεν ζωγραφίζει πια τη Ρουέν. Τη συντονίζει.
Αυτό είναι το κομμάτι της ιστορίας που μένει συχνά απ’ έξω. Οι εκστρατείες στη Ρουέν έγιναν το 1892 και το 1893, σε νοικιασμένα δωμάτια απέναντι από τη δυτική πρόσοψη, με πολλούς καμβάδες να δουλεύονται ταυτόχρονα, ώστε ο καθένας να αντιστοιχεί σε μια επιστρέφουσα κατάσταση φωτός. Αλλά οι πίνακες δεν τελείωσαν εκεί. Γύρισαν σπίτι ανολοκλήρωτοι και πέρασαν έναν χρόνο για να εναρμονιστούν μεταξύ τους πριν εκτεθούν το 1895. Ένας πρωινός καμβάς σαν αυτόν είναι λοιπόν δύο πράγματα ταυτόχρονα: ένα αρχείο μιας συγκεκριμένης κρύας ώρας μπροστά στην πέτρα, και ένα μελετημένο αντικείμενο φτιαγμένο πολύ αργότερα από έναν άνθρωπο που είχε όλες τις άλλες ώρες μπροστά του.
Η ώρα πριν φτάσει ο ήλιος
Νωρίς το πρωί σε μια δυτική πρόσοψη είναι μια παράξενη κατάσταση, γιατί ο ήλιος ανατέλλει πίσω από το κτίριο. Ο ουρανός από πάνω και πέρα από τους πύργους είναι ήδη φωτεινός και θερμαίνεται γρήγορα. Η πέτρα είναι ακόμα στη δική της σκιά, κρατώντας το μπλε της νύχτας που δεν έχει ακόμα καεί.
Έτσι, η πρόσοψη σε αυτόν τον πίνακα δεν φωτίζεται όπως περιμένει κανείς από μια ηλιόλουστη εικόνα. Είναι δροσερή, φωτεινή, ελαφρώς μαργαριταρένια, και το φως φαίνεται να διαπερνά την πέτρα μάλλον παρά να την χτυπά. Η πύλη είναι ένα πηγάδι από μπλε. Η ανώτερη τοιχοποιία πιάνει την πρώτη λεπτή ζεστασιά, και υπάρχει μια στιγμή από απαλό ρόζ όπου ο πύργος φτάνει στον ανοιχτό ουρανό.
Όποιος έχει βγει νωρίς ξέρει το συναίσθημα αυτής της μισής ώρας. Ο αέρας είναι αρκετά κρύος για να το προσέξεις, ο δρόμος κάτω είναι πιο ήσυχος από ό,τι θα είναι όλη μέρα, και το κτίριο μοιάζει με κάτι που έχει σταθεί εκεί όλη τη νύχτα, που και είναι.
Γιατί είπε ότι του έδινε εφιάλτες
Η επιχείρηση είχε ένα σχεδιαστικό ελάττωμα στην καρδιά της, και ο Μονέ το ήξερε. Είχε κάνει ένα φευγαλέο γεγονός το θέμα ενός αργού μέσου. Το λάδι χρειάζεται χρόνο. Το φως δεν σου δίνει καθόλου. Επιπλέον, είχε δεσμευτεί σε μια σειρά, που σήμαινε ότι κανένας καμβάς δεν μπορούσε να κριθεί μόνος του. Ο καθένας έπρεπε να είναι αληθινός στην ώρα του και επίσης σωστός σε σχέση με είκοσι άλλους.
Περιέγραψε το έργο ως βασανιστικό και είπε ότι του έδινε εφιάλτες, και οι πρωινοί καμβάδες είναι εκεί που νιώθεις τη δυσκολία περισσότερο, γιατί το πρωινό φως είναι το πιο ασταθές φως της ημέρας. Αλλάζει χαρακτήρα σε λεπτά, όχι σε ώρες. Η κρύα μπλε φάση στην οποία βρίσκεται αυτός ο πίνακας τελειώνει σχεδόν μόλις αρχίσει.
Ο χρόνος στο στούντιο το 1894 ήταν η λύση αυτής της αδύνατης θέσης. Όχι ακριβώς εξαπάτηση. Μάλλον μια παραδοχή ότι μια εικόνα μιας στιγμής δεν μπορεί στην πραγματικότητα να ολοκληρωθεί μέσα στη στιγμή, και ότι η μνήμη, η σύγκριση και η κρίση πρέπει να τελειώσουν ό,τι άρχισε η παρατήρηση.
Σε τι χρησιμεύει πραγματικά μια σειρά
Ο κόσμος μερικές φορές υποθέτει ότι μια σειρά είναι ένα εμπορικό τέχνασμα, ένας τρόπος να φτιάξεις πολλούς πίνακες από μια ιδέα. Το αντίθετο ισχύει εδώ, και του κόστισε περισσότερο από όσο θα κόστιζαν ποτέ μερικοί διάσπαρτοι πίνακες.
Ένας μόνος καμβάς με έναν καθεδρικό την αυγή είναι μια ωραία εικόνα ενός κτιρίου το πρωί. Είκοσι καμβάδες του ίδιου κτιρίου σε είκοσι ώρες είναι μια επίδειξη, και αυτό που δείχνουν είναι ότι η εμφάνιση ενός πράγματος δεν είναι ιδιότητα του πράγματος. Βάλτε την πρωινή εκδοχή δίπλα στη μεσημεριανή και δεν μπορείτε να προσποιηθείτε ότι δείχνουν το ίδιο αντικείμενο. Η πέτρα είναι σταθερή. Ό,τι βλέπεις πραγματικά είναι μεταβλητό.
Γι’ αυτό ο χρόνος εργασίας στο στούντιο το 1894 δεν ήταν προαιρετικός. Μια σειρά πρέπει να είναι εσωτερικά συνεπής για να κάνει το νόημά της. Αν ένας καμβάς είναι ελαφρώς λάθος, το επιχείρημα χάνεται. Έτσι οι πίνακες προσαρμόστηκαν ο ένας στον άλλο, ώρα με την ώρα, μέχρι που το σύνολο να συμπεριφέρεται σαν κλίμακα.
Η συνέπεια για αυτόν τον συγκεκριμένο καμβά είναι ότι είναι και ένας μοναχικός πίνακας και μέλος μιας οικογένειας. Λειτουργεί μόνος, ως μια δροσερή μπλε πρόσοψη φωτισμένη από πίσω, και είναι επίσης η νότα που χτυπιέται στο ένα άκρο μιας ακολουθίας. Όταν οι άνθρωποι είδαν τη σειρά που εκτέθηκε το 1895, ήταν η πρώτη φορά που πολλοί βίωσαν έναν τοίχο με ένα θέμα επαναλαμβανόμενο. Τίποτα στη ζωγραφική δεν είχε προετοιμάσει το κοινό να κοιτάζει έτσι. Κατά μία έννοια, κάνεις ακόμα κάτι πρωτότυπο όταν κοιτάς προσεκτικά ένα από αυτά.
Η επιφάνεια, και τι μιμείται
Πλησιάστε. Το χρώμα είναι παχύ, κρουστό, στρωμένο σε σβώλους που σηκώνονται από τον καμβά. Η γοτθική πέτρα από κοντά είναι βαθουλωμένη, φθαρμένη και τραχιά, και ο Μονέ έδωσε στην εικόνα του ένα ισοδύναμο δέρμα. Αυτή η απόφαση κάνει δύο πράγματα. Κάνει τον πίνακα ένα φυσικό αντικείμενο που πιάνει το λοξό φως σε ένα πραγματικό δωμάτιο, και διαλύει το σχέδιο, έτσι ώστε καμία γραμμή στην εικόνα να μην είναι ποτέ καθαρή.
Η μέθοδος χρώματος είναι συνεπής σε όλη τη σειρά και είναι πιο εύκολο να τη δεις σε έναν πρωινό καμβά. Οι σκιές είναι φτιαγμένες από μπλε και βιολετί αντί για καφέ. Τα φωτεινά σημεία είναι από απαλό ρόζ, κρεμ και πράσινο αντί για λευκό. Τίποτα δεν είναι ένα μόνο αναμεμειγμένο χρώμα. Κάθε τετραγωνική ίντσα είναι μια πλέξη γειτονικών χρωμάτων που συνθέτονται σε απόσταση.
Διαβάζοντας τον πίνακα
- Βρείτε το πιο κρύο μπλε και την πιο ζεστή νότα στον πίνακα και σημειώστε πόσο μακριά είναι μεταξύ τους στον καμβά. Σε αυτή την εκδοχή η ζεστασιά είναι ψηλά και το κρύο χαμηλά, που είναι η υπογραφή ενός ήλιου που ακόμα ανεβαίνει πίσω από το κτίριο.
- Κοιτάξτε μέσα στην αψίδα της πύλης και αφήστε το μάτι σας να ηρεμήσει. Αυτό που φαίνεται σαν σκοτεινή κοιλότητα διαχωρίζεται, μετά από λίγο, σε πολλά διακριτά δροσερά χρώματα.
- Ελέγξτε τις άκρες με τον ουρανό. Είναι μαλακές και σπασμένες. Αυτή την ώρα, με δυνατό φως πίσω από μια μάζα, το περίγραμμα πραγματικά διαλύεται.
- Βρείτε την απόσταση θέασης όπου η πέτρα γίνεται αρχιτεκτονική. Συνήθως είναι δύο ή τρία βήματα πίσω από όσο περιμένετε.
Πώς συμπεριφέρεται σε έναν πραγματικό τοίχο
Οι πρωινοί καμβάδες είναι τα πιο δροσερά μέλη της σειράς και τα πιο εύκολα να ζήσει κανείς μαζί τους σε ένα σύγχρονο εσωτερικό. Τα κυρίαρχα μπλε, τα μαργαριταρένια γκρι και τα απαλά ρόζ διαβάζονται σχεδόν ως ουδέτερα από την άλλη άκρη του δωματίου, και ο πίνακας διατηρεί την ψυχραιμία του στο φως της ημέρας αντί να απαιτεί προβολέα.
Είναι στο καλύτερό του σε ένα δωμάτιο με βόρειο ή ανατολικό φως, που κολακεύει το δροσερό μισό της παλέτας. Σε ένα πολύ ζεστό, με λάμπες, δωμάτιο τα μπλε γίνονται ελαφρώς γκρι και ο πίνακας χάνει μέρος της πρωινής του ποιότητας, οπότε αν το δωμάτιο είναι ζεστό το βράδυ, στοχεύστε τον φωτισμό πιο ψυχρό ή αποδεχθείτε ότι έχετε μια βραδινή εκδοχή και μια πρωινή εκδοχή του ίδιου αντικειμένου.
Κάθετη μορφή, βαριά κεντρική μάζα, πολύ λίγες λεπτομέρειες: θέλει έναν καθαρό τοίχο με περιθώρια και στις δύο πλευρές και τίποτα κρεμασμένο δίπλα του. Ταιριάζει καλά με ψυχρό γύψο, απαλό γκρι-πράσινο, σκούρο ξύλο και κάθε τοίχο που κλίνει προς το μπλε. Συγκρούεται με έντονα κίτρινα και με πολύχρωμα μοτίβα. Κρεμάστε το ελαφρώς πάνω από το ύψος των ματιών και φωτίστε το από τη μία πλευρά για να πιάσει το χρώμα, και κάνει κάτι που λίγοι πίνακες καταφέρνουν. Κάνει ένα δωμάτιο να νιώθει σαν πρωί, όποια ώρα κι αν μπείτε.
Περισσότερα από αυτή τη συλλογή
Φέρτε αυτόν τον πίνακα στο σπίτι
Επιλέξτε ένα χειροποίητο λάδι σε καμβά για αυθεντική πινελιά ή μια εκτύπωση αρχειακού καμβά για καθαρή εικόνα μουσείου. Κάθε μέγεθος διατηρεί τις αρχικές αναλογίες.
Δείτε το έργο & τις επιλογές
Περαιτέρω ανάγνωση
Επαληθεύστε το πρωτότυπο στο J. Paul Getty Museum αρχείο συλλογής και συνεχίστε με τα σχετικά έργα στον κατάλογο.