Νούφαρα (Αγάπανθος): Μια λίμνη που έχτισε, και μετά ζωγράφισε για τριάντα χρόνια
Σταθείτε στην άκρη μιας ήρεμης λίμνης το πρωί και κοιτάξτε κατευθείαν μέσα της. Χάνεις αμέσως την ισορροπία σου. Υπάρχει η επιφάνεια, με τα φύλλα να απλώνονται πάνω της. Υπάρχει το νερό, καφέ και πράσινο, γεμάτο μίσχους που κατεβαίνουν. Και υπάρχει ο ουρανός, που είναι επίσης μέσα, φτάνοντας από πάνω και εμφανιζόμενος από κάτω, έτσι ώστε το ίδιο τετραγωνικό πόδι νερού να περιέχει ένα φύλλο, ένα βάθος και ένα σύννεφο ταυτόχρονα. Το μάτι σου δεν μπορεί να αποφασίσει ποιο από τα τρία να πιστέψει.
Μέχρι το 1915, ένας ηλικιωμένος άνδρας κοιτούσε αυτό το συγκεκριμένο νερό για πάνω από είκοσι χρόνια, και είχε αρχίσει να φτιάχνει εικόνες του μεγαλύτερες από ό,τι η λίμνη άξιζε.
Έχτισε το θέμα πριν το ζωγραφίσει
Αυτό είναι το κομμάτι που παραλείπεται. Η λίμνη δεν βρέθηκε. Εγκαταστάθηκε στο Ζιβερνί το 1883 και είχε τον κήπο με το νερό φτιαγμένο από το 1893, και στη συνέχεια πέρασε δεκαετίες αλλάζοντας τον, φυτεύοντάς τον, και συντηρώντας τον. Τα κρίνα επιλέχθηκαν. Η όχθη διαμορφώθηκε. Οι αντανακλάσεις που γεμίζουν αυτούς τους καμβάδες υπάρχουν επειδή κάποιος αποφάσισε πού θα στέκονταν οι ιτιές και οι αγάπανθοι.
Έτσι, το θέμα κατασκευάστηκε, για χρόνια, από τον άνθρωπο που στη συνέχεια πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του ισχυριζόμενος ότι απλώς κατέγραφε ό,τι ήταν μπροστά του. Και τα δύο πράγματα είναι αλήθεια. Ζωγράφιζε από τη φύση, και η φύση είχε διαταχθεί. Είναι ένα από τα πιο περίεργα γεγονότα στην τέχνη, ένας καλλιτέχνης που πέρασε τριάντα χρόνια χτίζοντας ένα θέμα αρκετά αργά, ώστε στο τέλος να μην μπορεί πια να ξεχωρίσει πού τελείωνε ο κήπος και πού άρχιζε ο πίνακας.
Το δεύτερο γεγονός είναι πιο δύσκολο. Γύρω στο 1912 διαπιστώθηκε ότι είχε καταρράκτη. Ο καταρράκτης δεν θολώνει απλώς. Κιτρινίζει και σκοτεινιάζει, έτσι τα μπλε γίνονται γκρι και τα βιολετί καφέ, και ολόκληρος ο κόσμος αποκτά μια ζεστή ομίχλη που γίνεται πιο πυκνή κάθε χρόνο. Για έναν άνθρωπο του οποίου ολόκληρο το έργο της ζωής βασιζόταν στη διάκριση μεταξύ δύο στενά συγγενικών χρωμάτων με μια ματιά, αυτή η διάγνωση ήταν η αρχή ενός αγώνα που δεν μπορούσε να κερδίσει. Οι μεγάλες διακοσμήσεις, συμπεριλαμβανομένων των πινάκων με τους αγάπανθους και τα νούφαρα που ξεκίνησαν γύρω στο 1914 στο μεγάλο τρίτο στούντιο, φτιάχτηκαν κάτω από τη σκιά της.
Αξίζει να ξέρετε τι είναι ο αγάπανθος, αφού δίνει το όνομα στην ομάδα. Είναι φυτό της όχθης, όχι υδρόβιο, με μακριά φύλλα σε σχήμα λουριού που καμπυλώνουν προς τα έξω και ψηλούς γυμνούς μίσχους που φέρουν ένα στρογγυλεμένο κεφάλι μπλε ή λευκών λουλουδιών. Φυτεμένος κατά μήκος της άκρης μιας λίμνης κάνει κάτι πολύ συγκεκριμένο στη θέα. Τα φύλλα πέφτουν σε καμπύλες προς το νερό και τα κεφάλια των λουλουδιών αιωρούνται πάνω τους σε μίσχους πολύ λεπτούς για να φαίνονται καθαρά από απόσταση, έτσι ολόκληρο το φυτό διαβάζεται ως ένα χαλαρό μπλε σύννεφο που κάθεται ανάμεσα σε εσάς και την επιφάνεια. Αυτό είναι το σχήμα που πλέει μέσα σε αυτούς τους πίνακες, μερικές φορές παρόν ως φυτό και μερικές φορές παρόν μόνο ως αντανάκλασή του, και είναι αυτό που δίνει στο νερό τον κατακόρυφο ρυθμό του.
Σε εσωτερικό χώρο, σε μεγάλη κλίμακα
Αυτοί οι ύστεροι καμβάδες δεν μεταφέρονταν κάτω στο νερό. Ζωγραφίστηκαν σε ένα σκοπούμενο στούντιο αρκετά μεγάλο για να τους χωρέσει, από μια λίμνη που μπορούσε να φτάσει σε ένα λεπτό περπάτημα, αλλά η οποία δεν είναι, φυσικά, μπροστά στο καβαλέτο. Αυτό αλλάζει τα πάντα σχετικά με το πώς φτιάχτηκαν.
Δουλεύοντας σε αυτό το μέγεθος σημαίνει ότι δεν μπορείτε να δείτε ολόκληρη την εικόνα ενώ την αγγίζετε. Στέκεστε κοντά για να κάνετε ένα σημάδι και μετά πρέπει να υποχωρήσετε για να μάθετε τι έκανε. Μια μέρα δουλειάς γίνεται μια σειρά από προόδους και υποχωρήσεις, και σε ηλικία εβδομήντα και πλέον ετών, αυτό είναι ένα φυσικό εγχείρημα όσο και καλλιτεχνικό.
Σημαίνει επίσης ότι οι πίνακες μπορούσαν να δουλεύονται και να ξαναδουλεύονται για μεγάλες περιόδους, στρώμα πάνω σε αποξηραμένο στρώμα, και να αναθεωρούνται σε σχέση μεταξύ τους. Κοιτάξτε προσεκτικά την επιφάνεια ενός ύστερου πίνακα με νούφαρα και θα βρείτε παλαιότερες καταστάσεις να διαφαίνονται μέσα από το πάνω στρώμα, ψυχρότερα χρώματα θαμμένα κάτω από θερμότερα, πινελιές που πηγαίνουν προς μια κατεύθυνση με πινελιές που πηγαίνουν προς την αντίθετη, τοποθετημένες πάνω τους αργότερα. Αυτές δεν είναι γρήγορες εικόνες που προσποιούνται ότι είναι γρήγορες. Είναι αργές εικόνες που προσποιούνται ότι είναι μια στιγμή.
Πώς να κοιτάξετε έναν πίνακα χωρίς ορίζοντα
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να προσέξετε είναι τι λείπει. Δεν υπάρχει γραμμή ορίζοντα, ούτε ουρανός στην κορυφή, ούτε όχθη στο κάτω μέρος, ούτε μονοπάτι που οδηγεί μέσα και ούτε σταθερό σημείο θέασης που να σας λέει πόσο μακριά είναι οτιδήποτε. Αφαίρεσε ολόκληρη τη σκαλωσιά που χρησιμοποιούσε η τοπιογραφία για τετρακόσια χρόνια. Αυτό που μένει είναι μια επιφάνεια, που την κοιτάτε από πάνω, που πηγαίνει και προς τα πάνω και προς τα κάτω ταυτόχρονα.
Δοκιμάστε να το διαβάσετε με αυτή τη σειρά:
- Βρείτε τα φύλλα των νούφαρων πρώτα. Είναι τα μόνα στοιχεία που βρίσκονται επίπεδα, και οι ελλείψεις τους είναι η μόνη ένδειξη για το επίπεδο του νερού. Μικραίνουν επίσης καθώς πηγαίνουν πίσω, που είναι η μόνη προοπτική που επιτρέπει στον εαυτό της ο πίνακας.
- Μετά βρείτε τις αντανακλάσεις. Τρέχουν κάθετα, προς τα κάτω μέσα στον καμβά, και αποτελούνται από τον ουρανό και τα φυτά στην όχθη. Όπου μια αντανάκλαση διασταυρώνεται με ένα φύλλο νούφαρου, κοιτάτε δύο διαφορετικά βάθη που καταλαμβάνουν ένα σημείο.
- Μετά βρείτε τα σκοτεινά περάσματα, αυτά που διαβάζονται ως νερό παρά ως οτιδήποτε αντανακλάται σε αυτό. Αυτές είναι οι βαθύτερες νότες και σπρώχνουν οτιδήποτε άλλο προς τα εμπρός.
- Τέλος τα ίδια τα λουλούδια, μικρές αμβλείες πινελιές ροζ και λευκού που κάθονται πάνω από όλα, εφαρμοσμένες τελευταίες και αφημένες μόνες τους.
Μόλις χωρίσετε αυτές τις τέσσερις καταχωρήσεις, κοιτάξτε πώς αλλάζει το χρώμα μεταξύ τους. Οι αντανακλάσεις είναι τραβηγμένες και ραβδωτές, τα φύλλα είναι βαμμένα επίπεδα, τα λουλούδια είναι μονές φορτωμένες πινελιές. Το άγγιγμα κάνει την περιγραφή που συνήθως θα έκανε το σχέδιο.
Μετά αφήστε το να βγει εκτός εστίασης. Αυτοί οι πίνακες δεν είναι φτιαγμένοι για να λυθούν. Πέρα από μια ορισμένη απόσταση, τα τέσσερα στρώματα συντήκονται σε ένα μεταβαλλόμενο πεδίο, που είναι ακριβώς η εμπειρία του να κοιτάς επίμονα το νερό μέχρι να σταματήσεις να αναγνωρίζεις τα πράγματα.
Τι κάνει σε ένα δωμάτιο
Μια επιφάνεια νερού χωρίς ορίζοντα συμπεριφέρεται διαφορετικά από ένα τοπίο σε έναν τοίχο. Ένα τοπίο ανοίγει μια τρύπα στο δωμάτιο και σας στέλνει μέσα από αυτήν. Αυτό απλώνει ένα πεδίο χρώματος στον τοίχο και σας αφήνει εκεί που είστε. Το αποτέλεσμα είναι πιο κοντά στο φως περιβάλλοντος παρά σε μια θέα, και είναι αξιοσημείωτα ηρεμιστικό για αυτόν τον λόγο.
Η κλίμακα έχει μεγαλύτερη σημασία εδώ από ό,τι με σχεδόν οποιοδήποτε άλλο θέμα. Αυτές οι εικόνες σχεδιάστηκαν μεγάλες και χάνουν το επιχείρημά τους σε μέγεθος καρτ ποστάλ, επειδή το όλο νόημα είναι ότι η εικόνα υπερβαίνει την άκρη της προσοχής σας. Επιλέξτε τη μεγαλύτερη μορφή που μπορεί να αντέξει ο τοίχος και μετά κρεμάστε τη χαμηλότερα από το συνηθισμένο, έτσι ώστε το νερό να κάθεται κάτω από τη γραμμή των ματιών σας όπως όταν κοιτάτε σε μια λίμνη.
Δώστε του άδειο τοίχο και στις δύο πλευρές. Οτιδήποτε κρεμασμένο κοντά θα παρέχει την οριζόντια αναφορά που ο πίνακας σκόπιμα αφαίρεσε, και η ψευδαίσθηση χάνεται. Ένας άδειος τοίχος δεν είναι σπατάλη χώρου εδώ, είναι μέρος του έργου.
Είναι επίσης ο σπάνιος πίνακας που βελτιώνεται στο χαμηλό φως. Το σούρουπο, ή κάτω από μια μόνη λάμπα, τα πράσινα και τα μπλε βυθίζονται και τα ροζ λουλούδια παραμένουν ορατά περισσότερο, που είναι ακριβώς αυτό που συμβαίνει σε μια πραγματική λίμνη καθώς το φως φεύγει. Κρεμάστε τον εκεί που θα τον δείτε το βράδυ και το παίρνετε δωρεάν, κάθε μέρα, από έναν κήπο που ένας πεισματάρης ηλικιωμένος φύτεψε και ξαναφύτεψε μέχρι που συμφώνησε να γίνει πίνακας.
Περισσότερα από αυτή τη συλλογή
Φέρτε αυτόν τον πίνακα στο σπίτι
Επιλέξτε ένα χειροποίητο λάδι σε καμβά για αυθεντική πινελιά ή μια εκτύπωση αρχειακού καμβά για καθαρή εικόνα μουσείου. Κάθε μέγεθος διατηρεί τις αρχικές αναλογίες.
Δείτε το έργο & τις επιλογές
Περαιτέρω ανάγνωση
Επαληθεύστε το πρωτότυπο στο Cleveland Museum of Art αρχείο συλλογής και συνεχίστε με τα σχετικά έργα στον κατάλογο.