Καθεδρικός Ναός της Ρουέν, Τέλος της Ημέρας
Το τελευταίο φως της ημέρας δεν ξεθωριάζει ομοιόμορφα από ένα κτίριο. Ανεβαίνει. Ο δρόμος γίνεται μπλε πρώτα, μετά οι πύλες, μετά η χαμηλότερη τοιχοποιία, ενώ η κορυφή του πύργου κρατά ένα κομμάτι ζεστασιάς για λίγα λεπτά περισσότερο από οτιδήποτε από κάτω. Όποιος έχει παρακολουθήσει μια πρόσοψη που βλέπει δυτικά στο τέλος ενός απογεύματος το ξέρει αυτό. Ο Μονέ το παρακολούθησε από ένα νοικιασμένο δωμάτιο απέναντι από τον Καθεδρικό Ναό της Ρουέν, και παραλίγο να τον καταστρέψει.
Δούλεψε εκεί σε δύο περιόδους, το 1892 και ξανά το 1893, από δωμάτια που έβλεπαν απέναντι από τη δυτική πρόσοψη. Όχι έναν καμβά τη φορά. Πολλούς ταυτόχρονα, στημένους και στοιβαγμένους, έτσι ώστε όταν το φως άλλαζε, να μπορεί να αφήσει τον έναν στην άκρη και να πιάσει έναν άλλο που ταίριαζε με τις νέες συνθήκες. Το δωμάτιο ήταν ένα εργαστήριο για την αναχαίτιση ενός κινούμενου στόχου. Περιέγραψε το έργο ως βασανιστικό. Είπε ότι του προκαλούσε εφιάλτες.
Ένας άντρας σε ένα νοικιασμένο δωμάτιο, χάνοντας
Κατανοήστε την παγίδα που έστησε στον εαυτό του. Είχε αποφασίσει ότι το θέμα αυτών των πινάκων δεν ήταν ένας καθεδρικός ναός. Το θέμα ήταν το φως σε έναν καθεδρικό ναό σε μια συγκεκριμένη στιγμή, που σήμαινε ότι το μοτίβο έληγε ενώ το ζωγράφιζε. Ένα σύννεφο που περνούσε μπροστά από τον ήλιο δεν διέκοπτε τη δουλειά. Έληγε την έκδοση της δουλειάς εκείνης της ημέρας.
Στα πενήντα δύο είχε τα τεχνικά μέσα να ζωγραφίσει σχεδόν οτιδήποτε μπορούσε να δει. Αυτό που δεν είχε, και δεν θα μπορούσε ποτέ να έχει, ήταν ο χρόνος. Το τέλος της ημέρας το έκανε σαφές με τον πιο σκληρό τρόπο, επειδή η τελευταία ώρα είναι η πιο γρήγορη ώρα. Η χρωματική θερμοκρασία του φωτός πέφτει από έναν τοίχο μέσα σε λίγα λεπτά το σούρουπο. Ό,τι έχεις στον καμβά όταν φύγει, αυτό έχεις.
Δεν τελείωσε αυτούς τους πίνακες στη Ρουέν. Τους έφερε σπίτι και τους δούλεψε στο στούντιο το 1894, προσαρμόζοντας τον καθένα σε σχέση με τους άλλους μέχρι η σειρά να κρατηθεί ως σύνολο, και τους έδειξε το 1895. Αυτή η καθυστέρηση σας δείχνει πόσο σκληρή ήταν η μάχη. Χρειάστηκε ένα χρόνο ηρεμίας για να επιλύσει ό,τι είχε αρπάξει σε λίγες έξαλλες εβδομάδες.
Γιατί το τέλος της ημέρας δεν είναι ένα χρώμα, είναι μια κατάρρευση
Το μεσημέρι ο ήλιος κάνει την περιγραφή για εσάς. Στο τέλος της ημέρας ο ήλιος σταματά να περιγράφει και αρχίζει να επιμελείται. Η λεπτομέρεια αφαιρείται. Η σκιά ανεβαίνει και μαζεύεται. Η πέτρα, που έχει απορροφήσει θερμότητα όλη την ημέρα, φαίνεται για λίγο να φωτίζεται από μέσα παρά από έξω, και μετά αυτή η εντύπωση φεύγει κι αυτή.
Γι’ αυτό η εικόνα διαβάζεται λιγότερο σαν αρχιτεκτονική και περισσότερο σαν κουρτίνα από πέτρα. Το διάτρητο γλυπτό, τα αγάλματα, η κατακόρυφη λογική μιας γοτθικής πρόσοψης, όλα αυτά είναι παρόντα ως όγκος και ρυθμός παρά ως σχέδιο. Ο Μονέ δεν ήταν απρόσεκτος. Ανέφερε πώς μοιάζει πραγματικά μια πρόσοψη όταν το φως πάνω της έχει φύγει: μια μάζα με κοιλότητες, όχι ένα διάγραμμα.
Πώς δημιουργήθηκε
Το χρώμα είναι πηχτό. Όχι διακοσμητικά πηχτό, αλλά χτισμένο σε ραβδώσεις και σβόλους που πιάνουν το πραγματικό φως σε ένα πραγματικό δωμάτιο, έτσι ώστε η επιφάνεια του καμβά να έχει μια ανταποκρινόμενη τραχύτητα στην επιφάνεια του κτιρίου. Αυτή είναι μια από τις πιο παράξενες και καλύτερες ιδέες σε όλη τη σειρά. Έδωσε σε μια εικόνα σκαλιστής πέτρας ένα δέρμα που συμπεριφέρεται λίγο σαν σκαλιστή πέτρα.
Το χρώμα τοποθετείται σε μικρές γειτονικές νότες παρά αναμειγνύεται σε έναν ενιαίο τόνο. Τα μπλε βρίσκονται δίπλα στα βιολετί, τα βιολετί δίπλα σε θαμπό ροζ, και όπου επιβιώνει η ζεστασιά, σύρεται πάνω από το ψυχρό παρά αναμειγνύεται με αυτό. Κοιτάξτε τα βαθύτερα ανοίγματα των πυλών και θα βρείτε ότι τα σκοτεινά δεν είναι καφέ ή μαύρα. Είναι κορεσμένο μπλε και μοβ, που είναι τι είναι πραγματικά μια σκιά σε χλωμή πέτρα εκείνη την ώρα, και που είναι ακριβώς η παρατήρηση που η προηγούμενη γενιά ζωγράφων δεν ήταν διατεθειμένη να κάνει.
Ένα κτίριο ζωγραφισμένο σαν να ήταν καιρός
Αξίζει να σταθούμε στο πόσο παράξενο είναι όλο το εγχείρημα. Μια γοτθική πρόσοψη καθεδρικού ναού είναι το πιο σκόπιμα σχεδιασμένο αντικείμενο σε μια μεσαιωνική πόλη. Κάθε στρώση πέτρας κόπηκε με πρόθεση, κάθε μορφή τοποθετήθηκε σύμφωνα με ένα σχέδιο, και για αιώνες ο σωστός τρόπος να τη σχεδιάσεις ήταν να καταγράψεις αυτή την πρόθεση με ακρίβεια. Μέτρησέ το, σεβάσου τη συμμετρία, κάνε σωστά το διάτρητο γλυπτό.
Ο Μονέ δεν έκανε τίποτα από αυτά. Μεταχειρίστηκε ένα μεγάλο σχεδιασμένο αντικείμενο σαν να ήταν ένα σύννεφο, κάτι που δεν έχει σταθερή εμφάνιση, του οποίου η μόνη αξιόπιστη ιδιότητα είναι ότι το φως συμβαίνει σε αυτό. Το κτίριο εδώ δεν περιγράφεται. Αναφέρεται σε μια στιγμή, με το ίδιο πνεύμα που ένας ζωγράφος μπορεί να αναφέρει ένα κύμα ή μια ομίχλη.
Αυτή ήταν μια επιθετική ιδέα, και η σειρά κάνει το επιχείρημα αδύνατο να αποφευχθεί, γιατί δεν μπορείτε να κοιτάξετε έναν καμβά χωρίς να ξέρετε ότι υπάρχουν άλλοι. Παρουσιασμένοι μαζί το 1895, η ομάδα είπε στους θεατές κάτι άβολο: ότι το μόνιμο πέτρινο μνημείο που νόμιζες ότι κοιτάς είναι διαθέσιμο μόνο ως προσωρινή εμφάνιση. Δες το στις οκτώ, το μεσημέρι και το σούρουπο και έχεις δει τρία διαφορετικά αντικείμενα, κανένα από τα οποία δεν είναι πιο πραγματικό από τα άλλα.
Ο πίνακας του τέλους της ημέρας είναι η ακραία περίπτωση αυτού του επιχειρήματος. Είναι η εκδοχή στην οποία το κτίριο έχει σχεδόν παραδοθεί. Άλλα είκοσι λεπτά και δεν θα είχε μείνει τίποτα να ζωγραφιστεί παρά μια σκοτεινή μάζα ενάντια σε έναν δροσερό ουρανό, και η δουλειά της ημέρας θα είχε τελειώσει, όπως πολλές, ημιτελής.
Τι να κοιτάξετε τώρα
- Ξεκινήστε από την κορυφή και διαβάστε προς τα κάτω. Βρείτε το υψηλότερο σημείο που κρατά ακόμα ζεστασιά και σημειώστε πόσο γρήγορα, σε εκατοστά, αυτή η ζεστασιά γίνεται κρύο βιολετί. Αυτή η κλίση είναι το ρολόι της εικόνας.
- Κοιτάξτε μέσα στα ανοίγματα της πύλης. Αφήστε το μάτι σας να προσαρμοστεί όπως θα έκανε σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. Τα σκοτεινά χωρίζονται σε ξεχωριστά χρώματα μετά από λίγα δευτερόλεπτα.
- Παρατηρήστε ότι καμία άκρη στον πίνακα δεν είναι πραγματικά αιχμηρή. Το σούρουπο το ανθρώπινο μάτι χάνει την οξύτητα πριν χάσει το χρώμα, και ο καμβάς αναπαράγει αυτή την αδυναμία.
- Σταθείτε αρκετά κοντά για να δείτε τις ραβδώσεις του χρώματος, και μετά κάντε πίσω μέχρι η πέτρα να επανασυναρμολογηθεί. Κάπου στα δυόμισι μέτρα το όλο πράγμα γίνεται κτίριο. Αυτή είναι η ακριβής απόσταση για την οποία σχεδιάστηκε η εικόνα.
Πώς συμπεριφέρεται σε έναν πραγματικό τοίχο
Ένας πίνακας του σούρουπου είναι ένας βραδινός πίνακας. Κάτω από δροσερό φως ημέρας τα μπλε κυριαρχούν και ο καμβάς κρατά μια μικρή απόσταση, αξιοπρεπής και λίγο αυστηρός. Κάτω από ζεστό φως λάμπας μετά το σκοτάδι, τα επιζώντα πορτοκαλί και ροζ στην ανώτερη τοιχοποιία ξυπνούν και η εικόνα γίνεται αισθητά πιο ζεστή και πιο οικεία. Λίγοι πίνακες αλλάζουν τόσο πολύ μεταξύ τεσσάρων το απόγευμα και εννέα το βράδυ.
Η μορφή είναι έντονα κατακόρυφη και η σύνθεση είναι μια μεγάλη μάζα χωρίς ανακούφιση, οπότε χρειάζεται χώρο αναπνοής και από τις δύο πλευρές. Σε έναν γεμάτο τοίχο γκαλερί μετατρέπεται σε μια γκρίζα πλάκα. Μόνος σε ένα στενό τμήμα τοίχου, πάνω από ένα έπιπλο ή στο τέλος ενός διαδρόμου, κάνει το αντίθετο: δίνει ύψος στον τοίχο και σταματά το μάτι στο τέλος ενός δωματίου.
Επειδή η επιφάνεια είναι υφή, το πλάγιο φως είναι φίλος σας. Μια λάμπα τοποθετημένη στο πλάι, αντί για προβολέα ακριβώς μπροστά, θα αναδείξει το χτιστό χρώμα και θα ζωντανέψει όλη την πρόσοψη. Και επειδή η παλέτα ζει σε μπλε, βιολετί και πέτρινο γκρι, ταιριάζει φυσικά με δροσερούς τοίχους, σκούρο ξύλο, σίδερο και αλεύκαστο λινό, και θα σκοτώσει ήσυχα οποιοδήποτε κοντινό αντικείμενο που προσπαθεί να είναι φωτεινό. Αυτό δεν είναι ελάττωμα. Ο Μονέ πέρασε δύο περιόδους και ένα χρόνο δουλειάς στο στούντιο για να φτιάξει μια εικόνα που τελειώνει τη συζήτηση σε ένα δωμάτιο. Ακόμα το κάνει.
Περισσότερα από αυτή τη συλλογή
Φέρτε αυτόν τον πίνακα στο σπίτι
Επιλέξτε ένα χειροποίητο λάδι σε καμβά για αυθεντική πινελιά ή μια εκτύπωση αρχειακού καμβά για καθαρή εικόνα μουσείου. Κάθε μέγεθος διατηρεί τις αρχικές αναλογίες.
Δείτε το έργο & τις επιλογές
Περαιτέρω ανάγνωση
Επαληθεύστε το πρωτότυπο στο Pushkin Museum of Fine Arts αρχείο συλλογής και συνεχίστε με τα σχετικά έργα στον κατάλογο.