Ρουέν Καθεδρικός, Πύλη και Πύργος d'Albane, Μεσημέρι
Το μεσημέρι είναι ο εχθρός όποιου ζωγραφίζει με το φως. Νωρίς και αργά, ο ήλιος στέκεται χαμηλά και σαρώνει το κτίριο, αναδεικνύοντας κάθε γείσο και αντηρίδα με μια μακριά σκιά, κάνοντας τη μισή δουλειά του καλλιτέχνη δωρεάν. Το μεσημέρι ανεβαίνει ψηλά και σταματά να βοηθά. Οι σκιές συρρικνώνονται σε τίποτα. Το ανάγλυφο ισοπεδώνεται. Μια σκαλιστή γοτθική πρόσοψη που έμοιαζε με γκρεμό στις οκτώ το πρωί γίνεται, μέχρι τις δώδεκα, μια λευκασμένη οθόνη από χλωμό χρυσό με σχεδόν καθόλου μοντελάρισμα.
Αυτή την ώρα επέλεξε ο Μονέ για αυτόν τον πίνακα, κατά τη δεύτερη εκστρατεία του στη Ρουέν το 1893. Είναι η λιγότερο γενναιόδωρη ώρα της ημέρας και την αντιμετώπισε σκόπιμα, γιατί αν το νόημα της σειράς ήταν να αποδείξει ότι το φως και όχι η αρχιτεκτονική ήταν το θέμα, τότε έπρεπε να ζωγραφίσει τη στιγμή που το φως δεν σου δίνει τίποτα να κρατηθείς.
Δώδεκα η ώρα, και το παράθυρο είναι σύντομο
Δούλευε από νοικιασμένα δωμάτια απέναντι από τη δυτική πρόσοψη, με πολλούς καμβάδες ταυτόχρονα. Αυτή είναι η πρακτική λεπτομέρεια που εξηγεί τα πάντα για τη σειρά. Δεν μπορούσε να ζωγραφίσει μια μέρα. Μπορούσε μόνο να ζωγραφίσει μια συνθήκη, και κάθε καμβάς ήταν αφιερωμένος σε μία. Όταν το φως άλλαζε, άφηνε αυτόν τον πίνακα και έπιανε αυτόν που αντιστοιχούσε στο νέο φως, και όταν οι ίδιες συνθήκες επέστρεφαν, μερικές φορές μέρες αργότερα, επέστρεφε σε αυτόν.
Ο καμβάς του μεσημεριού είχε ένα ιδιαίτερα σκληρό παράθυρο. Ο ψηλός ήλιος δεν μένει σε μια σταθερή κατάσταση. Περνά γρήγορα από τις πιο κοντές σκιές του, και η διαφορά μεταξύ έντεκα και μισή και δώδεκα και μισή είναι ορατή σε έναν πέτρινο τοίχο. Έτσι ο διαθέσιμος χρόνος εργασίας για αυτόν τον συγκεκριμένο πίνακα, σε οποιαδήποτε δεδομένη μέρα, ήταν περιορισμένος, και εξαρτιόταν από τα σύννεφα, και τα σύννεφα σε μια πόλη ποταμού δεν είναι αξιόπιστα.
Ο Μονέ αποκάλεσε αυτό το έργο βασανιστικό. Είπε ότι του προκαλούσε εφιάλτες. Δες το πρόγραμμα και καταλαβαίνεις γιατί. Είχε φτιάξει μια μηχανή που απαιτούσε ο καιρός να επαναλαμβάνεται κατόπιν παραγγελίας, για εβδομάδες, ενώ αυτός έτρεχε μεταξύ των καμβάδων σαν άνθρωπος που φροντίζει πάρα πολλές φωτιές.
Το δωμάτιο, το παράθυρο, ο δρόμος από κάτω
Το φυσικό σκηνικό αξίζει μια στιγμή, γιατί διαμόρφωσε τους πίνακες. Δεν στεκόταν σε μια πλατεία με καβαλέτο. Ήταν σε εσωτερικό χώρο, σε νοικιασμένα δωμάτια πάνω από έναν πολυσύχναστο δρόμο, κοιτάζοντας ένα κτίριο που γεμίζει το παράθυρο σαν τοίχος. Γι’ αυτό η πρόσοψη σε αυτούς τους καμβάδες φαίνεται μετωπικά, κοντά, περικομμένη, χωρίς πλατεία, χωρίς περαστικούς και χωρίς γραφική προσέγγιση. Δεν μπορούσε να κάνει πίσω. Η σύνθεση αποφασίστηκε για εκείνον από τη γεωμετρία ενός ξένου παραθύρου.
Σημαίνει επίσης ότι ο καθεδρικός δεν έφυγε ποτέ από τα μάτια του. Ένας ζωγράφος που εργάζεται σε εξωτερικό χώρο μαζεύει και φεύγει από το θέμα. Αυτός ζούσε με αυτό, έτρωγε μπροστά του, ξυπνούσε με αυτό. Όταν έλεγε ότι η δουλειά του προκαλούσε εφιάλτες, το κτίριο ήταν τριάντα μέτρα μακριά στην άλλη πλευρά του γυαλιού.
Οι καμβάδες γέμιζαν το δωμάτιο. Η εργασία με αυτόν τον τρόπο απαιτεί φυσικό χώρο για όλο το σετ, καθώς το θέμα είναι να μπορείς να φτάσεις στον σωστό μέσα σε δευτερόλεπτα από την αλλαγή του φωτός. Φαντάσου ένα μέτριο νοικιασμένο δωμάτιο μισογεμάτο με υγρούς πίνακες μιας πρόσοψης, διατεταγμένους έτσι ώστε ο ιδιοκτήτης τους να μπορεί να αναγνωρίσει κάθε ώρα με μια ματιά, και έχεις τις συνθήκες εργασίας της πιο εμμονικής περιόδου της ζωής του.
Το μεσημέρι έφερνε την επιπλέον δυσκολία του θορύβου και της ζέστης. Ένας δρόμος πόλης είναι πιο θορυβώδης και πολυσύχναστος στη μέση της ημέρας, και ένα δωμάτιο που βλέπει σε μια μεγάλη πέτρινη πρόσοψη δέχεται πολύ αντανάκλαση όταν ο ήλιος είναι ψηλά.
Τι κάνει το υψηλό φως στην πέτρα
Παρατήρησε πρώτα πόσο λίγο σκοτάδι υπάρχει. Σε έναν πίνακα του τέλους της ημέρας της ίδιας πρόσοψης, οι πύλες διαβάζονται ως βαθιές μπλε σπηλιές και ολόκληρη η πρόσοψη κλίνει προς το βιολετί. Εδώ η σκιά έχει συμπιεστεί σχεδόν σε ανυπαρξία. Ό,τι απομένει βρίσκεται στα βαθύτερα κοιλώματα, στο στόμιο της πύλης και κάτω από τα προεξέχοντα γείσα, και ακόμη και αυτά δεν είναι σκοτεινά αλλά μια πιο ψυχρή, πυκνότερη εκδοχή του ίδιου ζεστού τόνου.
Ο πύργος στα αριστερά είναι η πιο σαφής επίδειξη. Οι όψεις του πιάνουν το φως από πάνω σχεδόν ομοιόμορφα, έτσι η φόρμα δηλώνεται από πολύ μικρές διαφορές στη θερμοκρασία παρά από αντίθεση. Το ζεστό κρεμ γίνεται ελαφρώς πράσινο, μετά ελαφρώς ροζ, και αυτό το μισό βήμα χρώματος κάνει τη δουλειά που θα έκανε μια μεγάλη σκιά σε ένα κατώτερο έργο. Αυτό είναι το πιο δύσκολο είδος ζωγραφικής που υπάρχει. Σχεδόν καθόλου εύρος τόνων, όλη η δουλειά μεταφέρεται από την απόχρωση.
Η δημιουργία
Το χρώμα είναι φορτωμένο και στεγνό-πινέλο, συρμένο πάνω από προηγούμενα στρώματα έτσι ώστε οι ραβδώσεις της μιας στρώσης να πιάνονται στην κρούστα της άλλης. Σταθείτε κοντά και ο καμβάς έχει πραγματικό φυσικό ανάγλυφο. Αυτό δεν είναι διακόσμηση. Έχτιζε μια επιφάνεια με κρούστα, λακκούβες και φθορά για να αντιπροσωπεύσει μια επιφάνεια με κρούστα, λακκούβες και φθορά, και αυτό σημαίνει ότι ο πίνακας ανταποκρίνεται στο πραγματικό φως που πέφτει πάνω του στο δωμάτιό σας με τρόπο που ένας λείος πίνακας δεν μπορεί.
Το χρώμα τοποθετείται σε μικρές διακριτές πινελιές, ξανθό και κρεμ και χλωμό χρυσό, με πιο ψυχρά μπλε-πράσινα υφασμένα στα κοίλα. Τίποτα δεν αναμιγνύεται σε έναν επίπεδο τόνο. Ακόμη και τα πιο φωτεινά περάσματα είναι μια πλέξη πολλών συγγενικών χρωμάτων, γι’ αυτό η επιφάνεια λαμπυρίζει ελαφρώς αντί να μένει ακίνητη.
Δεν τον τελείωσε στη Ρουέν. Οι καμβάδες της Ρουέν επέστρεψαν μαζί του και ολοκληρώθηκαν στο στούντιο το 1894, και στη συνέχεια εκτέθηκαν το 1895. Αυτό που τους έδωσε το στούντιο ήταν συνοχή: κάθε καμβάς ρυθμίστηκε σε σχέση με τους γείτονές του μέχρι το σετ να λειτουργήσει ως επίδειξη παρά ως διάσπαρτες απόπειρες.
Πώς να το κοιτάξετε
- Μην ξεκινήσετε από την πύλη. Ξεκινήστε από το πιο επίπεδο, πιο χλωμό τμήμα τοίχου και μείνετε εκεί για δέκα δευτερόλεπτα μέχρι το μάτι σας να ξεχωρίσει τα χρώματα μέσα σε αυτό που αρχικά φαινόταν ένας κρεμ τόνος.
- Τώρα βρείτε την πιο ψυχρή νότα στον πίνακα. Θα είναι μικρή και πιθανώς κρυμμένη σε μια κόγχη. Αυτή η μοναδική ψυχρή πινελιά είναι που κάνει τα πάντα γύρω της να διαβάζονται ως ηλιόλουστα.
- Κοιτάξτε την επάνω άκρη του πύργου στον ουρανό. Η αντίθεση εκεί είναι εκπληκτικά χαμηλή, γιατί το μεσημέρι ο ουρανός κοντά στον ήλιο είναι φωτεινός και η πέτρα είναι φωτεινή, και τα δύο σχεδόν συναντιούνται. Ο Μονέ αρνήθηκε να παραποιήσει ένα καθαρό περίγραμμα για να κάνει το σχέδιο πιο εύκολο.
- Κινηθείτε πλάγια, όχι μόνο προς τα πίσω. Επειδή το χρώμα είναι φυσικά ανυψωμένο, το να το δείτε από μια γωνία αλλάζει αυτό που βλέπετε.
Πώς συμπεριφέρεται σε έναν πραγματικό τοίχο
Αυτός είναι ο πιο ηλιόλουστος και πιο ευανάγνωστος από τους καμβάδες του καθεδρικού, και είναι αυτός που συμπεριφέρεται καλύτερα σε ένα φωτεινό δωμάτιο. Ενώ μια εκδοχή του σούρουπου χρειάζεται λάμπα για να ζωντανέψει, αυτός αντέχει σε έντονο φως ημέρας, επειδή δημιουργήθηκε κάτω από έντονο φως ημέρας και ολόκληρη η δομή του προϋποθέτει πολλή φωτεινότητα περιβάλλοντος.
Η κυρίαρχη οικογένεια χρωμάτων είναι κρεμ, ξανθό, χλωμό χρυσό και ζεστή πέτρα, οπότε εξαφανίζεται δυσάρεστα σε έναν μπεζ τοίχο και ζωντανεύει με κάτι που του δίνει μια ψυχρή αντίβαρο: μια κιμωλιακή μπλε-γκρι, ένα βαθύ πράσινο, ένας τοίχος σε μέτριο τόνο ή απλό λευκό με βόρειο φως. Σε έναν ζεστό κρεμ τοίχο χάνετε εντελώς το φως στον πίνακα, πράγμα που αξίζει να γνωρίζετε πριν κρεμάσετε.
Η μορφή είναι ψηλή και η μάζα γεμίζει σχεδόν ολόκληρο το κάδρο, οπότε θέλει έναν τοίχο πιο ψηλό από ό,τι είναι πλατύ, και θέλει να κρεμαστεί λίγο ψηλά. Το να κοιτάς ελαφρώς προς τα πάνω μια πρόσοψη καθεδρικού είναι η φυσική στάση, και η εικόνα την προϋποθέτει. Δώστε του πλευρικό φως αντί για μετωπικό προβολέα, ώστε να διαβαστεί η υφή. Στη συνέχεια αφήστε το ήσυχο. Ένας πίνακας ζωγραφισμένος το μεσημέρι έχει τον τρόπο να ρυθμίζει αθόρυβα τη θερμοκρασία ολόκληρου του δωματίου στο οποίο κρέμεται.
Περισσότερα από αυτή τη συλλογή
Φέρτε αυτόν τον πίνακα στο σπίτι
Επιλέξτε ένα χειροποίητο λάδι σε καμβά για αυθεντική πινελιά ή μια εκτύπωση αρχειακού καμβά για καθαρή εικόνα μουσείου. Κάθε μέγεθος διατηρεί τις αρχικές αναλογίες.
Δείτε το έργο & τις επιλογές
Περαιτέρω ανάγνωση
Επαληθεύστε το πρωτότυπο στο Pushkin Museum of Fine Arts αρχείο συλλογής και συνεχίστε με τα σχετικά έργα στον κατάλογο.